Kippenboer Xavier Janga (1995) heeft maar een paar vrienden en dat is genoeg. Xavier is liever bij zijn kippen. Die krijgen de twee maanden dat ze bij hem zijn honderd procent aandacht. Deze vleeskippen hebben een leven zonder stress.
Door het kippenhok van zijn bedrijf ‘Nos Mes Por’ waait een koel briesje. Zo’n vijfhonderd kippen scharrelen hier vrij rond. De een pikt een insect of een larve uit de aarde of sabbelt wat aan de waterbak, de ander graaft een bedje om in te liggen. Zo nu en dan pakt Xavier er eentje op om die eens even lekker te knuffelen.
“Werken met dieren geeft mij rust. Dat doe het met heel veel liefde en passie. Ik heb eigenlijk geen sociaal leven. Daar heb ik geen moeite mee. Eerlijk gezegd ga ik liever met dieren om dan met mensen.“
Tekst: Eva Breukink
Fotografie: Studiorootz | Berber van Beek
Veel mensen kennen Xavier van de paardensport. Als jonge tiener rijdt hij al op het WK in Puerto Rico en hij is jarenlang professioneel trainer van Paso Fino paarden. Met veel succes. Tot hij een paar jaar geleden zijn vier paarden verkoopt. Hij ziet meer toekomst in het houden van kippen.
Als Xavier in 2021 besluit om op grote schaal vleeskippen te houden, weet hij eigenlijk niet waar hij aan begint. Hij komt er al snel achter dat dit wel wat anders is dan wat kippen als hobby in de achtertuin.
Van de eerste 400 kuikens zijn er een dag later al vijftig overleden. De verbouwde container heeft te weinig ventilatie. De kuikentjes die hij hier veilig dacht onder te brengen, krijgen het veel te warm. Dat geeft stress en dan gaan de beestjes elkaar te lijf. Tot bloedens toe.
“We hebben een machine gekocht om het puntje van de snaveltjes weg te branden. Maar zo ver moet het natuurlijk helemaal niet komen. Dat doen we niet meer. Nu lopen de kuikens vrij rond en dat gaat heel goed.”
De eerste week is cruciaal. De kuikens komen, na een zware vliegreis vanuit België, volledig gevaccineerd tegen besmettelijke pluimveeziektes op de boerderij. Xavier voegt aan het drinkwater elektrolyten en vitamines toe. Die extra boost hebben ze nodig om snel op krachten te komen.
Deze lokale kippen hebben een prettig en gezond leven en kennen absoluut geen stress. Dat zie je en dat proef je. Die boodschap wil Xavier via sociale media naar buiten brengen. Hij wil dat hele proces laten zien, van kuiken tot eindproduct, onder het motto ‘weet wat je eet’.
De kuikentjes blijven de eerste twee weken nog veilig in het hok met een dak en wanden van kippengaas. Daarna zijn ze sterk genoeg en wandelen via een luikje de uitloop in. Dat kan hun immuunsysteem inmiddels wel aan. Wat een avontuur!
Daarnaast scharrelen in een andere ren de oudere kippen van een eerdere lichting. Dit is bezigheidstherapie voor de kip. Lopen, pikken in de grond, graven. Ze houden ervan. Het houdt ze bezig en relaxed.
Het zaagsel op de grond komt van houtzagerijen op het eiland. Dit is een ideale bodembedekker. Kippenmest bestaat voor 85 procent uit water. De houtsnippers nemen dat vocht op.
“Kippen vinden het heel fijn om in het zaagsel te woelen”, zegt Xavier. “Dat is weer goed tegen parasieten, zoals mijten en luizen. Het houdt ze schoon en lekker koel. Het is hun fitnesstraining. Zo blijven hun veren en huid in topconditie!”
Xavier mengt het zaagsel met een product op basis van ‘effectieve micro-organismen’ (EM). De actieve bacteriën, schimmels en gisten houden het milieu in evenwicht. Dat is belangrijk om een uitbraak van ziektes te voorkomen. Schep dat mengsel nog eens één tot twee keer per week goed door elkaar, en weg is die sterke geur van kippenmest.
Dit is de basis: een droge omgeving, genoeg ruimte, goed voer en vers water. De drinkbakken hangen boven de grond. Dan blijft het water schoner. De bakken voor voer en water worden elke dag een keer schoongemaakt en bijgevuld. Op extra warme dagen krijgen de kuikens en kippen vaker vers water.
‘Nos Mes Por’ ontwikkelt zich stapje voor stapje tot een circulair bedrijf. Het hok dat vrijkomt na de verkoop van een lichting kippen krijgt schoon zaagsel. De mest gaat naar het land of wordt verkocht. Daar op de plantage groeit straks van alles. De oogst die overblijft gaat weer naar de kippen. Van de maïs maakt Xavier dan zijn eigen voer.
“We zullen altijd afhankelijk blijven van import, ook als ik het voer zelf maak. Want aan de gemalen maïs moet je andere ingrediënten toevoegen. Die komen uit het buitenland.”
Kippen- en kuikenvoer is de grootste kostenpost. Xavier is lid van de Agrarische Coöperatieve Vereniging (AKV) en krijgt tien procent korting op zijn aankopen. Dat is elke twee maanden weer 350 tot 400 kilo voer voor vijfhonderd kippen. Na twee maanden is zo’n vleeskip tweeëneenhalve kilo en klaar voor de slacht.
“Dat zie ik als de ‘circle of life’. Ik zorg ervoor dat mijn kippen het beste leven hebben dat ik ze kan geven. Het zijn dieren en daar heb ik respect voor. Ik vind ook dat je na de slacht zo veel mogelijk moet gebruiken. De lever bijvoorbeeld, het hart en de pootjes.”
Het kippenhok is opgedeeld in drie delen. Een nieuwe lichting kuikens blijft twee maanden in dezelfde ruimte tot de verkoop. Xavier bestelt elke maand vijfhonderd kuikens. Hij mag op basis van de hindervergunning maximaal 10.000 kippen houden.
“Als alles goed gaat lopen hier over vijf jaar inderdaad 10.000 kippen rond. Daar streef ik naar. We hebben nu capaciteit voor 1.500.”
En alles lijkt goed te gaan. Xavier heeft het terrein, de kennis en een duidelijke visie. Toch hangt er een grijze wolk boven zijn bedrijf. Hij heeft dan wel een vergunning om 10.000 vleeskippen te houden, maar er is geen gecontroleerde plek waar hij die kan laten slachten. Dat mag uitsluitend voor eigen consumptie.
Dit probleem hebben alle pluimveehouders op Curaçao. Op het eiland is een abattoir maar daar wordt geen pluimvee geslacht. Xavier heeft een hindervergunning gekregen omdat de overheid geen onderscheid maakt tussen vleeskippen en legkippen. Groen licht! Dat springt als snel op rood: slachten op grote schaal is verboden.
“De meeste kippenboeren hebben legkippen. Daarom heb ik juist gekozen voor vleeskippen. Ik hoop dat de situatie verandert en dat ik mijn kippen bij het abattoir kan laten slachten. Het vlees krijgt dan een stempel van de keurmeester. Met die goedkeuring kan ik het aanbieden op de lokale markt, zoals aan supermarkten. Nu verkoop ik de kippen noodgedwongen levend.”
Deze campagne wordt mede mogelijk gemaakt door het Ministerie van Economische Ontwikkeling (MEO).
