Curaçaose seizoensproducten nader belicht – Geschreven door: Rejauna Rojer
In deze bijdrage brengen wij onder de aandacht twee soorten seizoensproducten die sinds jaar en dag op Curaçao worden verbouwd: pompoen (pampuna dòl di webu) en sorghum (maishi chikí). Hetgeen wij verbouwen wordt al generatieslang verbouwd door diverse familieboeren.
Pompoen
Pompoen komt oorspronkelijk uit Noord-Amerika (het gedeelte wat vroeger en heden Mexico is) en Centraal-Amerika en was een van de basis voedingsmiddelen van de lokale bevolking aldaar. Er zijn meer dan 45 soorten pompoen. Wist je dat de pompoen technisch gezien gekwalificeerd wordt als fruit? Door de oorspronkelijke bewoners van Mexico en Centraal-Amerika werd pompoen verbouwd in combinatie met mais en bonen. Tegenwoordig wordt pompoen verbouwd op 6 continenten. [1]
Pompoenen produceren zowel een mannelijke als een vrouwelijke bloem, waarbij de bevruchting meestal wordt uitgevoerd door bijen (uiteraard is het ook mogelijk om handmatig de vrouwelijke bloem te bestuiven.[2] Er bestaan diverse kleuren pompoen, naast oranje, komen ook groene, lichte gele en witte pompoenen voor. Pompoen kan op Curaçao het hele jaar door groeien, maar groeit het beste tijdens het regenseizoen van oktober tot en met februari. De meest geliefde soort pompoen op Curaçao wordt de pampuna dòl di webu genoemd. Op Curaçao wordt pompoen graag verwerkt in pannenkoeken (repa di pampuna), soep (gebonden of helder) of als bijgerecht.
Pompoenen staan erom bekend als bron van kalium, vitamine A en betacaroteen. Aangezien pompoenen een relatief lage caloriegehalte hebben kunnen ze prima fungeren als vervanger voor gangbare bijgerechten zoals rijst, pasta en aardappelen. Ben je taart aan het bakken en je boter is op? Kook en prak een stuk pompoen, et voilà, daar heb je een plantaardig alternatief voor boter. Verder is de gehele pompoenplant inclusief bloesem, vruchten en zaden eetbaar, kortom pompoen is een veelzijdig lokaal product.
[1] Still, Gregory (2018). “Pumpkins: Background & Statistics”. United States Department of Agriculture Economic
Sorghum
Sorghum(meel) komt oorspronkelijk uit het Afrikaanse continent en wordt geprezen om de voedingswaarde en het feit dat het glutenvrij is. Naar verwachting is sorghum gedurende de 17de eeuw op de benedenwindse eilanden beland. Geschikt voor gebruik als alternatief voor de meeste glutenvrije meel; paneermeel; maïzena; meel voor platte broden zoals tortilla’s en injera.
Sorghum wordt verbouwd gedurende oktober tot en met februari (doorgaans gedurende het regenseizoen). Het is van nature zeer droogteresistent en wordt in alle semi-aride gebieden geteeld. Door spontane kruisingen heeft zich kennelijk een lokale variant ontwikkeld met lange stengels, lange groeiduur, rechtopstaande gedrongen aren (tapushi), lage korrelopbrengst en hoge opbrengst aan stengels en bladeren. Tot voor kort was de maishi chiki de basis van de lokale polenta (funchi). Door de jaren heen met het stijgen van de welvaart is men overgestapt op geïmporteerde maismeel. Na 2 jaar sorghumbouw laat men het veld 1 of 2 jaar braak liggen, hetgeen een aangepaste wijze is van dryfarming.[1] De sorghum wordt in combinatie met laag groeiende gewassen verbouwd.
[1] Encylcopedie van de Nederlandse Antillen.
Sorghum bevat verschillende vitamines waaronder vitamine B1, B2 en B3, en mineralen zoals ijzer, natrium, kalium, magnesium, calcium en fosfor , zink, koper en selenium. Per 100 gram bevat het 329 calorieën, 3,5 gram vet, 2 milligram natrium, 72 gram koolhydraten en 11 gram eiwitten.
Recepten
Het meest bekende recept waarin onze pompoenen worden verwerkt is het recept voor pompoenpannenkoeken.( no copyright infringement intended) Pompoenpannenkoeken kunnen uiteraard ook deels of geheel worden gemaakt op basis van sorghummeel. Een ander bekend recept op Curaçao is sorghummeelpap (papa di maishi chiki) ( no copyright infringement intended) met verse tamarindestroop.
Uiteraard zijn dit soort pompoenen en graan uitstekend voor haute cuisine gerechten. Wat te denken van een toastje op basis van sorghummeel met een (pikante) compote gemaakt van geroosterde pompoenen? Smullen maar!
Ik ben Rejauna Rojer en ik neem voeding en fitness actief op in mijn levensstijl.
Contact:
Instagram
